Artistieke inpoldering, of ‘Het Bankroet van de Kunst’.

Door Rob Meyer.

Was Rubens zijn tijd ver vooruit?

De grote Vlaamse schilder Peter Paul Rubens (1577-1640), Belgisch equivalent van Neerlands Rembrandt van Rijn, liet ca 1500 schilderijen en tekeningen achter.

Wat mij opviel in dit historische artikel, was de ruimdenkendheid waarvan deze ‘erotische taferelen’-schilder blijk gaf.

Op zijn 53ste (her)trouwde hij met zijn 16 jarige nichtje Hélène Fourment, en kreeg 5 kinderen bij haar.

Zij stond tevens model voor wat men later noemde ‘De Rubens vrouw’.

Zij was zijn muze en is te zien op talloze van zijn meesterwerken.

Dit meisje was de grote inspiratiebron voor Rubens, bracht geluk, liefde en nieuw vaderschap in zijn latere leven, en stond aan de bron van zijn enorm oeuvre.

Wat, als de politie hem toen had gearresteerd wegens ‘sex met een minderjarige’?

Dan had hij geen kinderen bij Hélène gehad, geen geluk en liefde, maar bovenal hadden we nu al die prachtige meesterwerken van deze Vlaamse reus moeten missen.

En dit verhaal staat niet op zichzelf, want veel kunstenaars overschreden wat we nu maatschappelijke en morele grenzen noemen.

Grensoverschrijdend, out of the box, baanbrekend, eigenzinnigheid, wars van heersende regels, allemaal herkenbaar bij veel grote kunstenaars.

Hetgeen dikwijls leidde tot het achterlaten van grote meesterwerken.

Kan het mede hierom zijn dat in de tegenwoordige tijd, die kenmerkend is voor steeds strakkere regelgeving, verstikkende normen en waarden, oprukkende politieke correctheid en burgerfatsoen over the top, bijna geen echte meesterwerken meer voortgebracht worden door kunstenaars?

Het merendeel wat nu geproduceerd wordt, mist m.i. de geest van de grote scheppers.

Hoe meer de mens wordt ingekapseld des te meer de ziel opdroogt en afsterft.

Deze ‘artistieke inpoldering’ begint al op de kleuterschool, waar de prille zieltjes duidelijk wordt gemaakt dat ze netjes in de rij moeten lopen, niet zelf mogen nadenken, regels moeten opvolgen, hun mond dienen te houden en bovenal keihard moeten werken om ‘een papiertje te halen’, zodat ze een ‘mooie plek’ in de samenleving kunnen verkrijgen.

De zelf al eerder dichtgetimmerde ouders doen volop mee aan deze ‘drooglegging’ van de authenticiteit van het jonge individu, hetgeen ze niet eens kwalijk te nemen is, aangezien ze zelf slachtoffer zijn van dit zielmoordend beleid.

Is het daarom dat wij in de huidige tijd meer bezig zijn met wat mag en wat niet, dat de samenleving steeds kleurlozer wordt en het ons ontbreekt aan authentieke geesten?

Ik heb me vanaf de tijd dat ik studeerde aan de Amsterdamse Rietveld Academie, intens verdiept in biografieën van grote kunstenaars, en ben dit ‘Rubensbeeld’ ontelbare keren tegengekomen bij de grootmeesters van de kunsten.

Ik vind het heel moeilijk om binnen de hedendaagse kunst nog iets van werkelijk grote waarde te ontdekken. Het gemiddelde niveau van de artistieke producten die ons worden aangereikt ontberen elke vorm van bezieling, inhoud en schoonheid.

Dit alles ruikt voor mij naar onderdrukking van het individu, zodat het volk als schaapjes achter de leiders aanloopt, en vooral niet zelf gaat denken.

Want dat komt een zeker verborgen clubje machthebbers erg slecht uit.

Het bankroet van de kunst?

Zou zomaar kunnen!

Door: Rob Meyer