Partijdag CDU: Geen “Dag Merkel”

Door: Peter Helmes

Een partij vernieuwt zich (niet)

Wie de discussie rond de opvolging van Merkel opmerkzaam heeft gevolgd, ontkwam niet aan de indruk, dat de gang van zaken voor sommigen eerder een spelletje scheen te zijn – of het uittrekken van de laadjes van het madeliefje. Wordt hij het? Wordt hij het niet? Wordt zij het? Wordt zij het niet? enz. Ik kreeg het bij vlagen Spaans benauwd.

Het zag er bepaald niet naar uit, dat de CDU, haar representanten en haar “stuurlui” de ernst van de situatie dóór hadden. De wereld – en we behoren nu eenmaal (nog) steeds tot de “global players”- richt zich niet naar partijvrienden, maar naar de machtigen op deze Aarde, met wie men minstens op ooghoogte in contact moet kunnen treden.

Waarover ging en gaat het hier? Het gaat over de representant van een economisch en wetenschappelijk (nog wel) vooraanstaand land – dat zich hoe dan ook reeds op de (af)glijbaan bevindt. Dan helpt het weinig, om in landelijke kring geliefd te zijn of interne partij-netwerken te kunnen overleggen. Dit geldt tenminste voor zover de Unie waarschijnlijk de sterkste partij zou kunnen blijven en haar voorzitter daarmee de “geboren” kandidaat voor het kanselierschap is. En hier veroorloof ik mij – geheel vanaf de zijlijn – b.v. een provocerende opmerking: Kunt U zich dat lichtgewicht Spahn voorstellen, soeverein agerend tussen Trump, Xi of Poetin? Of past hij niet eerder in het partij-politieke muzikale spelletje van Laschets&Freunde?

Leiding, geen leveranciershulp

Anders gezegd: Duitsland heeft juist nu een sterke leiding nodig. Ook de CDU, die onder Merkel tot niets anders dan tot een leveranciershulp bij de “openstelling” van het land ineengeschrompeld is – een openstelling die neerkomt op het in stukken slaan van de eigen identiteit – heeft die dringend nodig.

Of ik nu wil, of niet, de enige van de kandidaten, die überhaupt gemeten zou kunnen worden naar wereldse maatstaven zou Friedrich Merz geweest zijn. Een man, die niet eerst moet worden uitgelegd, hoe wereld-economie loopt, dus die achter de schermen ageert. En de enige, die in internationaal gangbare talen kan meepraten op onderhandelingsniveau. Wat dat betreft komen de kleine Jens – hij moet over de hele linie nog groeien – en de Saar-moeder Annegret eenvoudigweg niet méé.

Maar de CDU heeft het anders – zij het ook uiterst krap – gewild. “Ik kan het, ik wil het en zal het”- met die drie is Annegret Kramp-Karrenbauer begin dit jaar secretaris-generaal van de CDU geworden. “We kunnen het, we willen het en we zullen het”, met dit drievoudige geluid heeft AKK thans in Hamburg de meerderheid voor zich gewonnen. En daarmee is de beslissing welke richting in te slaan genomen:

Verder naar links!

AKK’s toespraak was pakkend en klonk “echt”. Voor Friedrich Merz, op wie vele, vooral conservatieven – ook ik -, hun hoop hadden gevestigd, was het niet zijn beste dag. Hij kwam terughoudend over, alsof hij bang was, te ver uit het raam te hangen. Zo blijft deze partijdag, voor de velen, die nog zoiets als een nostalgische hoop voor de toekomst voor de vele christen-democraten in hun hart koesterden, voor wie Angela Merkel te “links”, te liberaal was, te gemiddeld en te moderatief, een bittere teleurstelling. Zij, die weer duidelijke, ook conservatieve, stellingnames wensen en meer strijdvaardigheid, meer confrontatie in de wedijver met de politieke tegenstander.

Al datgene krijgen de christen-democraten nu. De CDU zal verder veranderen – maar naar links; want met al haar strijdbare aankondigingen aan de AfD hebben de leidende CDU-politici elke speelruimte in het midden-rechtse kiezerskamp verloren. DE CDU blijft een zekere SPD.

De eerzucht van Friedrich Merz, om de AfD-stemmers terug te winnen, terwijl ook hij op ze ‘inhakt’, kan gezien worden als een laatste poging om te verhinderen, dat de rechtse partij sterker wrdt en invloed krijgt op de regerings-vorming. De poging zou legitiem zijn; want natuurlijk is ook de AfD, net als elke andere partij, een concurrent van de CDU.

Merz’ aanval kan echter ook worden gezien als een toenadering tot de AfD; want de CDU zal een andere coalitie-partner moeten zoeken, aangezien de SPD ineen geschrompeld is tot een kleine partij. Het is duidelijk, dat de richtingkeuze in de CDU een interne partij-aangelegenheid is. Ze heeft betekenis voor de politieke toekomst van Duitsland en indirect voor waar het politieke zwaartepunt in Europa moet komen te liggen.

Dat daarmee ook de “laatste conservatieve christen-democraten hun strijd hebben verloren en binnen de Unie geen politiek thuis meer” hebben, zoals AfD frontvrouw Weidel zelfgenoegzaam opmerkte, wil ik nu nog niet beamen. Maar ik neig naar haar opvatting.

De kijk op de CDU moet zich ook naar binnen richten: Slechts zeer weinig meer dan de helft heeft op AKK gestemd, bijna de helft op Merz. Dat leidt tot een nuchtere diagnose:

– De scheur loopt dwars door de partij. En die scheur blijft, vooral omdat Friedrich Merz, als vice-voorzitter, zich niet zal willen laten inpakken. Kramp-Karrenbauer zal het aan de stok krijgen met de frustratie van de conservatieven in de CDU, dus met het “boze Burgerdom”van haar eigen partij.
– Het zal tussen CDU, SPD en Groenen tot een concurrentie-slag komen, die verkocht zal worden als “Strijd om het midden”. Maar niks “midden”. Van nu af aan strijden drie elk op hun manier rode partijen om hun toekomst. De AfD is daarbij momenteel aan de winnende hand.

En aan hen, die “AKK” nu bejubelen als nieuwe heilsbrengster – met de complimenten van Martin Schulz – zij duidelijk te verstaan gegeven:

Er zal met Annegret Kramp-Karrenbauer noch een frisse wind door het land, noch door de CDU waaien.

– Hoe moet zij de vleugels van de partij weer bij elkaar brengen, als tegelijkertijd de deur voor conservatieve alternatieven wordt dichtgeslagen?

– En hoe moet zij, die tot nu toe de kanselier trouw heeft gediend, nu een eigen profiel met resp. ook tegenover Merkel opbouwen? Op het gebied van de kernkwesties – met weinig nuances – zit zij op hetzelfde vlak als de kanselier. De dwingende opgave, om de CDU een scherper, ook meer conservatief profiel te geven, zonder daarbij het werk van de regering te zeer te verstoren, aan deze opgave moet de nieuwe CDU-partijvoorzitter zich zien te bewijzen. En daartoe zou ze (althans van binnen) “Dag Merkel” moeten zeggen.

Door: Peter Helmes.
Vertaling: Theresa Geissler.
Bron: https://conservo.wordpress.com/2018/12/08/cdu-parteitag-tschuess-merkel-ist-nicht/#more-2304