Turkije: Een aangeslagen sultan en een triomferende oppositie

Door: Peter Helmes.

“Wie Istanboel verliest, kan ook heel Turkije verliezen”

Erdogan staat heel plotseling voor een nieuwe levensfase, politiek gezien, die wel eens zijn laatste zou knnen worden. Want Istanboel is niet alleen de grootste stad van zijn vaderland, maar heeft voor hem een welhaast symbolisch karakter.

Recep Tayyip Erdogan startte zijn politieke carriëre 25 jaar geleden in Istanboel, en vanaf dat ogenblik heeft hij nooit meer in Istanboel bij een verkiezing verloren. Want hij heeft begrepen: Mocht hij Istanboel verliezen,, dan zou hij in aansluiting daarop ook Turkije kunnen verliezen. Dat is de reden, waarom deze verkiezingen voor hem buitengewoon belangrijk waren. Daarom heeft hij de rechter gedwongen, de eerste verkiezingen te annuleren, aangezien hij weet, dat het verlies van Istanboel meer inhoudt dan een zware nederlaag in zijn politieke carriëre.

Deze keer heeft de kandidaat voor de oppositie, Imamoglu, zoveel voorsprong behaald, dat hem de verkiezingszege niet kan worden ontzegd. Het laten annuleren van de eerste verkiezingen heeft dus niets geholpen. En daar komt voor Erdogan nog een tweede niet te ontkennen bitter feit bij: De constitutie, die hij voor zichzelf op maat heeft laten knippen, en de absolute macht, die hij had gesmeed door het decimeren van de oppositie, hebben hem laten vergeten, dat hij nooit boven het volk heeft gestaan.

Sterker nog, vermoedelijk meer dan de helft van de bevolking schijnt, zoals we in Istanboel hebben gezien, niets hartstochtelijker te wensen, dan een democratie naar westers model. Deze mensen zullen zich thans gesterkt voelen. De nieuwe moed, die zij putten uit de verkiezingsuitslag, zal ook Erdogan niet zo snel weer kunnen onderdrukken.

De tijd van de gestadige economische groei is in Turkije allang voorbij.
Economisch staat Turkije er miserabel voor. Naast de stedelijke wens naar meer persoonlijke vrijheid is het waarschijnlijk deze factor, die de politieke speelruimte voor Erdogan verandert.

Tot nu toe stond de president er om bekend, nederlagen in overwinningen te veranderen. Naar het schijnt heeft hij veel van deze eigenschap verloren. Hij heeft zich omringd met mensen, die hem niet tegenspreken, die al zijn wensen van zijn lippen aflezen. Evenwel moet niemand verwachten, dat Erdogan nu aan zelfkritiek doet. Politici van zijn slag zijn tot zoiets niet in staat. Het is weliswaar duidelijk, dat thans voor hem het begin van het einde een aanvang heeft genomen. Maar hij zal niet opgeven, maar eerder om zich heen slaan.

Vermoedelijk zal hij – (arg)listig, zoals hij nu eenmaal is – proberen, in het rond te manipuleren, teneinde de toekomstige burgemeester van Istanboel te blokkeren, waar ook maar mogelijk. Hij zal zich met alle middelen verzetten tegen het naderende einde van zijn heerschappij.

Voor Turkije zal dat nieuwe risico’s tengevolge hebben. Nochtans kan Erdogan steunen op bijna de heft van de Turken. De politieke macht is na de hervorming van de constitutie sterk toegesneden op de president. Door de bank genomen zou hij dus het potentieel hebben om het land in de afgrond te storten. Hij zal zich vastklampen aan de macht – en als hij haar dreigt te verliezen, zal hij proberen, het hele land mee te sleuren, de afgrond in.

Daar tegenover is er echter sprake van een tegenbeweging, die men herkent, als men de gebeurtenissen binnen de AKP aanschouwt. De controversiële beslissing, om de burgemeestersverkiezingen in Istanboel opnieuw te doen, bracht de hiaten inde regeringspartij te voorschijn. Enkele politici hadden er openlijk voor gewaarschuwd, dat het overdoen van de verkiezingen de partij zou schaden. Thans zien zij zich in hun mening bevestigd.

Het is niet uitgesloten, dat de de AKP verdeeld raakt, nu werd bewezen, dat Erdogan niet onoverwinnelijk is. Maar ook een geheel andere ontwikkeling is denkbaar: Het zou kunnen, dat de regering in Ankara haar anti-westerse retoriek afzwakt en van buitenlandse politieke koers verandert – in de hoop, het vertrouwen van de markten en van de kiezers terug te winnen. Van Erdogan kun je van alles verwachten.

Door: Peter Helmes.
Vertaling: Theresa Geissler.
Bron: https://conservo.wordpress.com/2019/06/24/tuerkei-ein-angeschlagener-sultan-und-eine-triumphierende-opposition/#more-24747